نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۵، شماره ۴، (۱۳۹۵)، شماره پیاپی ۱۶

عنوان مقاله: بررسی و تحلیل تلۀ محرومیت در سکونت‌گاه‌های روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان قصرقند)


صفحات: 175-185

DOI: 10.22067/jrrp.v5i4.55146

چکیده
هدف: در نواحی روستایی کشورهای کم‌ترتوسعه‌یافته به‌ویژه روستاهای حاشیه ای، مسائل متعددی دایرۀ فقر را شکل می دهند و پیچیدگی این دایره نیازمند انجام بررسی های علمی و سازمان یافته است. هدف این پژوهش، ارزیابی میزان فقر و تحلیل زنجیرۀ فقر که رابرت چمبرز از آن به عنوان تلۀ محرومیت یاد کرده ، در سکونت‌گاه های روستایی شهرستان قصرقند است.
روش: روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است و جامعۀ آماری کلّیۀ ساکنان روستایی در این شهرستان هستند. جامعۀ آماری شامل ۴۷۳۲۵ نفر و حجم نمونه ۳۳۵ سرپرست خانوار در ۲۴ سکونت‌گاه روستایی است که به روش کوکران به دست آمد. داده های تحقیق از طریق مطالعات میدانی (تکمیل پرسش‌نامه) به دست آمد و به روش های آماری در نرم‌افزار SPSS از طریق آزمون‌های t تک نمونه‌ای و هم‌بستگی پیرسون مورد پردازش و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یافته ها نشان می دهد میزان فقر در محدودۀ مورد مطالعه، بالاتر از حدّ متوسط نظری است. در این میان به ترتیب، شاخص های بی قدرتی (۰۳/۴) و انزوا (۷۸/۳) بالاترین و شاخص فقر خانوار (۲۸/۳) پایین ترین درجۀ میانگین از میزان فقر را به خود اختصاص داده اند. این مسأله به طور غالب، بیان‌گر ضعف جدّی بنیان-های اقتصاد روستایی (به‌ویژه در بخش کشاورزی) و فقدان دسترسی کافی به امکانات زیر بنایی و تولیدی است.
محدودیت‌ها و راه‌بردها: محدودیت‌های این پژوهش شامل ضعف هم‌کاری بسیاری از سازمان‌ها در ارائۀ اطّلاعات آماری مربوطه به بهانۀ محرمانه‌بودن، وجود مشکلات مالی در جمع‌آوری اطّلاعات میدانی و فاصلۀ زیاد نقاط روستایی محدودۀ پژوهش بوده است.
راه‌کارهای عملی: نیاز است تا سیاست‌گذاری‌های مناسب و برنامه ریزی های سامان‌دهی و توسعۀ زیرساخت‌های باغداری (خرما و انبه) و فرآوری و بسته‌بندی محصولات در بخش مرکزی و ساربوک و هم‌چنین، سامان‌دهی صیادی، دامداری و زراعت بخش تلنگ به منظور رفع یا کاهش فقر و به تبع آن، بهبود کیفیت زندگی در نواحی روستایی شهرستان قصرقند انجام شود.
اصالت و ارزش: این پژوهش ضمن ارزیابی میزان فقر، زنجیرۀ درونی بین شاخص های فقر یا همان تلۀ محرومیت را در رهیافتی جامع مورد پردازش و تحلیل قرار داده است که در نوع خود در منطقۀ مورد مطالعه تازگی دارد. نتایج این پژوهش می تواند در آگاه سازی سیاست‌گذاران و مسؤولان محلّی و منطقه ای از چالش های فقر و اولویت های آن در محدودۀ مورد مطالعه مؤثّر باشد و توسّط دستگاه های متولی توسعۀ روستایی از جمله استانداری، فرمانداری، جهاد کشاورزی، بنیاد مسکن و غیره برای برنامه ریزی هدفمندتر مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی:   میزان فقر، تلۀ محرومیت، سکونت‌گاه های روستایی، شهرستان قصرقند.


Fatal error: Call to a member function getCount() on a non-object in /var/www/jm/cache/t_compile/%%38^38D^38D7420B%%article.tpl.php on line 154