نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۵، شماره ۴، (۱۳۹۵)، شماره پیاپی ۱۶

عنوان مقاله: بررسی نقش و کارکرد تعاونی های دهیاری در توسعة روستایی استان گلستان


صفحات: 137-154

DOI: 10.22067/jrrp.v5i4.54129

چکیده
هدف: به‌‌کارگیری سازمان‌ها و نهادهای محلّی یکی از رویکردهای مدیریّتی در جوامع روستایی است که در برهه‌هایی از تاریخ توسعة روستایی کشور مورد توجّه واقع شده است. در این راستا تعاونی‌های دهیاری در بسیاری از نواحی تشکیل شده است و نقش بسیار مؤثّری در تسهیل خدمات دهیاری‌ها داشته است. این تحقیق با هدف بررسی نقش و کارکرد تعاونی های دهیاری در توسعة روستایی استان گلستان انجام شده است.
روش: تحقیق حاضر بر مبنای راهبرد پیمایش پرسش نامه‌ای به انجام رسیده است. جامعة آماری تحقیق شامل دهیاران عضو شرکت تعاونی‌های دهیاری استان گلستان به تعداد ۸۳۰ نفر است. به روش فرمول کوکران تعداد نمونه‌ها ۱۱۸ نفر تعیین شد و از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای در سطح ۹ شرکت تعاونی دهیاری جهت انتخاب نمونه‌ها استفاده شد. اعتبار پرسش نامه به عنوان ابزار گردآوری داده‌ها، از طریق سه نفر از کارشناسان شاغل در شرکت تعاونی‌ دهیاری در استان گلستان و سه نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه و پایایی آن از طریق محاسبة آلفای کرونباخ برای کارکرد عمرانی، اقتصادی، خدماتی و فرهنگی-اجتماعی به ترتیب ۹۲۸/۰، ۸۴۰/۰، ۹۰۸/۰ و ۹۰۸/۰ محاسبه شد و مورد تأیید قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج رتبه‌بندی مهم‌ترین کارکردهای شرکت‌های تعاونی دهیاری نشان داد که مواردی مانند «مشارکت در ساخت و بهینه‌سازی مسکن روستایی» در زمینة کارکرد عمرانی، «سرمایه‌گذاری در جهت بهبود تولیدات کشاورزی و صنعتی» در زمینة کارکرد اقتصادی، «تسطیح معابر روستا» در زمینة کارکرد خدماتی و «تربیت مدیران آشنا به شرایط روستا و سازمان‌های محلّی» در زمینة کارکرد فرهنگی-اجتماعی اولویّت بالایی داشتند. نتایج آزمون t تک نمونه‌ای نشان داد که کارکردهای مختلف این شرکت‌ها در توسعة روستایی در ناحیة مورد مطالعه کم‌تر از حدّ متوسط یا نامناسب است. نتایج آزمون فریدمن هم نشان داد که تأثیر کارکردها متفاوت نیست و از اولویّت یکسانی برخوردار هستند. نتایج آزمون t مستقل برای مقایسة کارکردهای تعاونی دهیاری در بین بخش‌ها نشان داد که کارکردهای تعاونی دهیاری در بخش مرکزی هر شهرستان وضعیّت بهتری داشتند. نتایج آزمون کروسکال والیس جهت مقایسه کارکردها بر حسب سابقة تأسیس نشان داد که کارکرد تعاونی‌های دهیاری برحسب قدمت آن ها تفاوت معنی داری داشتند. در هر چهار زمینة (عمرانی، اقتصادی، خدماتی و فرهنگی- اجتماعی)، تعاونی‌هایی که قدمت بالاتری داشتند، کارکردهای بهتر و مؤثّرتری نیز ارائه کرده‌اند. نتایج آزمون کروسکال والیس جهت مقایسة کارکردها در بین شهرستان‌ها نشان داد که در زمینة کارکردهای عمرانی و خدماتی شهرستان گرگان وضعیّت بهتری داشته است و در زمینة کارکردهای اقتصادی و فرهنگی- اجتماعی شهرستان کردکوی وضعیّت بهتری داشته است.
محدودیّت‌ها/ راهبردها: تمرکز این تحقیق بر بررسی نقش و کارکرد تعاونی های دهیاری در توسعة روستایی بود. بنابراین، انتظار می رود پژوهش های آینده به شناسایی راه‌کارهای ارتقای عملکرد نقش و کارکردهای این تعاونی ها بپردازند.
راه‌کارهای عملی: با توجّه به یافته‌ها، هم‌کاری بخشداری برای تأمین ماشین‌آلات مورد نیاز، واگذاری پروژه‌های عمرانی و تأمین نیروهای متخصّص، حمایت شورای بخش در تأمین مالی، هماهنگی همة شوراها و دهیاران با تعاونی دهیاران، تأسیس صندوق مالی، بیمه و غیره وابسته به تعاونی دهیاری، برنامه‌ریزی برای برقراری ارتباط مؤثّر و نشست‌های مشورتی بین تعاونی‌های دهیاران در سطح شهرستان، استان و کشور جهت بهبود نقش و کارکرد تعاونی های دهیاری مؤثّر است.
اصالت و ارزش: شناخت نقش و کارکرد تعاونی‌های دهیاری در توسعة روستایی استان گلستان و ارائة پیشنهادهایی برای ارتقای عملکرد این نوع تعاونی‌ها، اصالت و ارزش اصلی این تحقیق است.

کلمات کلیدی:   توسعة روستایی، مدیریت روستایی، تعاونی دهیاری، نقش و کارکرد، استان گلستان

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: Full Paper.Pdf
دانلود : 227

بازدید: 544

تاریخ دریافت: 1394/12/06 , تاریخ پذیرش: 1395/09/14 , تاریخ انتشار: 1395/10/28

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )

ارجاعات