نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۴، شماره ۴، (۱۳۹۴)، شماره پیاپی ۱۲

عنوان مقاله: ارزیابی آسیب پذیری سکونت گاه های حاشیه ای و غیر رسمی در برابر زلزله (مطالعه موردی: حاشیۀ شهر مشهد)


صفحات: 17-40

DOI: 10.22067/jrrp.v4i4.38498

چکیده
هدف: هدف مهم این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر میزان آسیب پذبری سکونت گاه های حاشیه ای شهر مشهد در برابر زلزله است. این پژوهش بر اساس مدل آسیب پذیری فیزیکی در قالب عوامل درونی و عوامل بیرونی مناطق آسیب پذیر را شناسایی و برای کاهش میزان آسیب پذیری ناشی از زلزله راهکارهایی ارایه شده است.
روش: روش تحقیق در این پژوهش روش تحلیلی– توصیفی با نگرش سیستمی است. مدل مورد استفاده، مدل آسیب پذیری فیزیکی در قالب عوامل درونی و بیرونی و شاخص های آن بوده که با استفاده از نرم افزار ARC GIS و مدل AHPمیزان آسیب پذیری مناطق حاشیۀ شهر مشهد ارزیابی شده است. در این پژوهش، تعداد ۱۱۸۱ خانوار در مناطق ۹ گانۀ حاشیۀ شهر مشهد بر اساس روش مورگان انتخاب و مصاحبه شدند.
یافته ها: تجزیه وتحلیل عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار برآسیب پذیری سکونت گاه های حاشیه ای در برابر زلزله در مناطق ۹ گانۀ حاشیۀ شهر مشهد نشان داد که ۷۰ درصد از مساکن در مناطق مذکور دارای آسیب پذیری خیلی بالا و بالا هستند.
محدودیت ها/ راهبرد ها: از محدودیت های عمدۀ تحقیق در سکونت گاه های حاشیه‌ای و غیر رسمی به دلیل غیر قانونی بودن آن، نبود اطلاعات دقیق و معتبر و عدم همکاری ساکنان با پرسش گران است.
راهکارهای عملی: مهم ترین راهکارها در کاهش میزان آسیب پذیری مساکن حاشیۀ شهر مشهد در گام اول، شناسایی مناطق آسیب پذیر و تعریف معیارهای آسیب پذیری و نیز، انجام مطالعات تفصیلی در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و فیزیکی در محدودۀ تحقیق است؛ علاوه بر این، نظارت مستمر برای جلوگیری از ساخت و سازهای غیر قانونی و ارایۀ تسهیلات قانونی از جمله اعطای وام مسکن، وام های نوسازی و بهسازی جهت مساکنی که قبلاً به صورت خود جوش و بی برنامه احداث شده اند، در مدیریت بحران مؤثر است.
اصالت و ارزش: نوآوری مقاله در این است که تا کنون با مدل های مورد بررسی، مناطق حاشیۀ شهر مشهد از دیدگاه آسیب-پذیری محیطی (زلزله) شناسایی نشده است.

کلمات کلیدی:   آسیب پذیری، مسکن، حاشیه نشینان، عوامل بیرونی و درونی، زلزله، مشهد.


دریافت نسخه XML

تمام متن: Full Paper.Pdf
دانلود : 1235

بازدید: 733

تاریخ دریافت: 1393/05/29 , تاریخ پذیرش: 1394/10/09 , تاریخ انتشار: 1394/12/09

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )

ارجاعات